Zatrudnienie emeryta w 2026: ulgi, składki ZUS i dofinansowania - co trzeba wiedzieć?

Szukasz doświadczonego pracownika, a jednocześnie chcesz obniżyć koszty zatrudnienia? Zatrudnienie emeryta może przynieść Twojej firmie realne oszczędności – dzięki zwolnieniu ze składek na Fundusz Pracy, uldze PIT-0 i dofinansowaniu z urzędu pracy do 50% płacy minimalnej.

Za osobę na emeryturze trzeba jednak opłacać standardowe składki ZUS i dopełnić formalności w ciągu 7 dni. Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez wszystkie przepisy obowiązujące w 2026 roku – krok po kroku, z konkretnymi kwotami i wzorami dokumentów.

Czy zatrudnienie emeryta się opłaca? Konkretne liczby

Zanim przejdziemy do szczegółów, odpowiem wprost: tak, zatrudnienie emeryta jest finansowo korzystne – ale pod warunkiem, że znasz zasady i spełnisz wymagania formalne.

Według danych ZUS z końca 2024 roku w Polsce pracuje już ponad 870 tys. emerytów – o ponad 50% więcej niż dekadę wcześniej. To nie przypadek. Pracodawcy odkryli, że seniorzy łączą doświadczenie z lojalnością, a przy tym generują niższe koszty niż mogłoby się wydawać.

Oto realne oszczędności, które możesz uzyskać:

W perspektywie 18 miesięcy (okres dofinansowania + obowiązkowe zatrudnienie) możesz zaoszczędzić do 20 000 – 35 000 zł na jednego pracownika.

Jakie składki ZUS płacisz za emeryta?

Zacznijmy od tego, co musisz zapłacić – bo tu nie ma taryfy ulgowej.

Za emeryta zatrudnionego na umowę o pracę odprowadzasz te same składki ZUS co za każdego innego pracownika: emerytalną, rentową, chorobową, wypadkową i zdrowotną. Status emeryta niczego tu nie zmienia.

Pełna tabela składek przy umowie o pracę

*Stawka standardowa dla firm do 9 osób

Przykład: emeryt z pensją 5 000 zł brutto

Przyjmijmy, że zatrudniasz 62-letniego mężczyznę z wynagrodzeniem 5 000 zł brutto.

Składki po stronie pracownika:

• Emerytalna: 488,00 zł
• Rentowa: 75,00 zł
• Chorobowa: 122,50 zł
• Zdrowotna: 388,31 zł
• Razem: 1 073,81 zł

Składki po stronie pracodawcy:

• Emerytalna: 488,00 zł
• Rentowa: 325,00 zł
• Wypadkowa: 83,50 zł
• FP: 0 zł (zwolnienie – wiek powyżej 60 lat)
• FGŚP: 0 zł (zwolnienie)
• Razem: 896,50 zł

Całkowity koszt pracodawcy: 5 896,50 zł

Gdybyś zatrudnił 35-latka z tym samym wynagrodzeniem, zapłaciłbyś dodatkowo 127,50 zł miesięcznie na FP i FGŚP. To 1 530 zł rocznie oszczędności.

Trzy ulgi dla pracodawcy zatrudniającego emeryta

Przejdźmy do konkretów – oto mechanizmy, które realnie obniżają koszty.

Ulga nr 1: Zwolnienie ze składek na Fundusz Pracy i FGŚP

To najprostsza ulga – nie wymaga żadnych wniosków ani formalności.

Warunki:

• Pracownica ukończyła 55 lat lub pracownik ukończył 60 lat
• Forma zatrudnienia: umowa o pracę lub umowa zlecenie
• Działa automatycznie – nie składasz żadnych dokumentów

Wartość: 2,55% podstawy wymiaru składek. Przy pensji minimalnej (4 806 zł w 2026 r.) to około 122,55 zł miesięcznie, czyli 1 470,60 zł rocznie.

Ważne: Zwolnienie przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik ukończył wymagany wiek. Jeśli urodziny przypadają 1. dnia miesiąca – zwolnienie obowiązuje już od tego miesiąca.

Podstawa prawna: Art. 104b ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz odpowiednie przepisy ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.

Ulga nr 2: PIT-0 dla pracującego seniora

Ta ulga trafia do kieszeni pracownika, ale pośrednio pomaga też pracodawcy – możesz zaoferować atrakcyjniejsze wynagrodzenie netto bez podnoszenia kosztów brutto.

Warunki (wszystkie muszą być spełnione):

1. Pracownik osiągnął wiek emerytalny (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni)
2. Pracownik NIE pobiera emerytury ani renty
3. Pracownik złożył Ci oświadczenie na formularzu PIT-2
4. Roczne przychody nie przekraczają 85 528 zł

Wartość: Brak zaliczki na podatek dochodowy. Przy zarobkach 7 000 zł brutto miesięcznie pracownik zyskuje około 1 200 zł rocznie.

Uwaga z praktyki: W 2024 roku jeden z moich klientów – właściciel firmy transportowej z Wielkopolski – stracił prawo do tej ulgi, bo nie sprawdził, czy emeryt złożył wniosek o wypłatę świadczenia. Przez 4 miesiące odprowadzał zaliczki na PIT, których mógł uniknąć.

Wniosek? Zawsze weryfikuj status pobierania emerytury przed zastosowaniem ulgi.

Podstawa prawna: Art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Więcej o tej uldze przeczytasz w artykule: Ulga PIT-0 dla seniora – warunki i zasady stosowania.

Ulga nr 3: Dofinansowanie z urzędu pracy (od 1.06.2025)

To nowy mechanizm wsparcia wprowadzony ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Ustawa rozróżnia dwa instrumenty – dla bezrobotnych 50+ i dla emerytów 60/65+.

Dofinansowanie dla emerytów (poszukujących pracy 60/65+)

Warunki:

• Emeryt zarejestrowany w PUP jako „poszukujący pracy"
• Kobieta ukończyła 60 lat, mężczyzna 65 lat
• Zatrudnienie na umowę o pracę
• Skierowanie z urzędu pracy
• Pracodawca nie w stanie upadłości ani likwidacji

Wartość:

• Maksymalnie 50% płacy minimalnej za co drugi miesiąc pracy
• Okres: 12 miesięcy (czyli 6 wypłat dofinansowania)
• W 2026 r.: do 2 403 zł × 6 = do 14 418 zł
• Po zakończeniu dofinansowania: obowiązek zatrudnienia przez 6 miesięcy
• Łączny wymagany okres zatrudnienia: 18 miesięcy

Dofinansowanie dla bezrobotnych 50+

Warunki:

• Osoba bezrobotna, która ukończyła 50 lat
• Zarejestrowana w PUP
• Skierowanie do pracy z urzędu

Wartość:

• Do 50% płacy minimalnej miesięcznie
• Okres: 12 miesięcy (comiesięczne wypłaty)
• W 2026 r.: do 2 403 zł × 12 = do 28 836 zł
• Po zakończeniu: obowiązek zatrudnienia przez 6 miesięcy
• Łączny wymagany okres zatrudnienia: 18 miesięcy

Jak to wygląda w praktyce? Nasz pierwszy wniosek o dofinansowanie złożyliśmy 15 czerwca 2025 r. Decyzja pozytywna przyszła 8 lipca. Pierwszy przelew wpłynął 10 sierpnia. Cały proces trwał niespełna 2 miesiące.

Ważne: Dofinansowanie zależy od dostępności środków w danym urzędzie pracy. Warunki mogą się nieznacznie różnić między PUP. Złożenie wniosku nie gwarantuje otrzymania wsparcia.

Podstawa prawna: Art. 141 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620).

Szczegóły procedury znajdziesz w artykule: Dofinansowanie z urzędu pracy 2026 – jak złożyć wniosek.

Czy można łączyć ulgi? Tak – oto jak

Dobre wieści: ulgi można kumulować. Oto możliwe kombinacje:

Scenariusz maksymalnej korzyści: Zatrudniasz 65-letniego mężczyznę, który nie pobiera jeszcze emerytury i jest zarejestrowany jako poszukujący pracy. Przez 12 miesięcy otrzymujesz dofinansowanie z PUP (co drugi miesiąc), nie płacisz FP i FGŚP, a pracownik korzysta z PIT-0.

Potencjalna oszczędność w 18 miesięcy:

• Dofinansowanie PUP: do 14 418 zł
• FP/FGŚP (18 mies.): ~2 205 zł
• Łącznie: do ~16 623 zł

Limity dorabiania – kogo dotyczą?

To częste źródło nieporozumień. Wyjaśnijmy raz na zawsze.

Limity dorabiania NIE dotyczą:

• Emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni)
• Mogą zarabiać bez ograniczeń – ich świadczenie nie zostanie zmniejszone ani zawieszone

Limity dorabiania DOTYCZĄ:

• Wcześniejszych emerytów (przed osiągnięciem wieku emerytalnego)
• Rencistów

Aktualne progi (od 1 grudnia 2025 r. do 28 lutego 2026 r.)

Źródło: Komunikat Prezesa ZUS z 24 listopada 2025 r. Limity zmieniają się co kwartał – następna zmiana 1 marca 2026 r.

Maksymalne kwoty zmniejszenia świadczenia (do 28.02.2026):

• Emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy: 939,61 zł
• Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy: 704,75 zł
• Renta rodzinna dla jednej osoby: 798,72 zł

Twój obowiązek jako pracodawcy: Poinformuj pracującego wcześniejszego emeryta lub rencistę o obowiązujących limitach. Brak takiej informacji może skutkować roszczeniami.

Jak zatrudnić emeryta? 7 kroków

Procedura nie różni się znacząco od standardowego zatrudnienia, ale są istotne niuanse.

Krok 1: Zweryfikuj status emeryta

Przed podpisaniem umowy zapytaj:

• Czy ma decyzję ZUS o przyznaniu emerytury?
• Czy pobiera świadczenie, czy je odłożył?
• Jaki ma wiek?

Poproś o pisemne oświadczenie – przyda się do dokumentacji.

Krok 2: Wybierz formę zatrudnienia

Rekomendacja: Umowa o pracę. To jedyna forma, która kwalifikuje się do dofinansowania z PUP.

Alternatywy:

• Umowa zlecenie – elastyczność, ale bez dofinansowania
• Umowa o dzieło – bez składek ZUS (z wyjątkami), bez dofinansowania

Nie wiesz, którą formę wybrać? Porównaj szczegółowo: Umowa o pracę a umowa zlecenie – kluczowe różnice, wady i zalety

Krok 3: Podpisz umowę

Umowa z emerytem nie różni się formalnie od standardowej umowy o pracę. Te same elementy, te same prawa pracownicze.

Krok 4: Zgłoś do ZUS w ciągu 7 dni

Druk: ZUS ZUA
Kod ubezpieczenia: 01 10 1X (gdzie X = 1, jeśli emeryt ma prawo do emerytury)
Termin: 7 dni kalendarzowych od daty rozpoczęcia pracy

Spóźnienie może skutkować karą do 5 000 zł.

Krok 5: Odbierz oświadczenie PIT-2

Jeśli emeryt nie pobiera świadczenia i chce skorzystać z ulgi PIT-0, musi złożyć Ci oświadczenie przed pierwszą wypłatą.

Krok 6: Złóż wniosek o dofinansowanie do PUP (opcjonalnie)

Wniosek składasz przez portal praca.gov.pl lub osobiście w urzędzie pracy. Potrzebujesz: wniosku, kopii umowy o pracę i oświadczenia o braku przesłanek wykluczających.

Pamiętaj: Wniosek najlepiej złożyć przed zatrudnieniem lub w pierwszych dniach – niektóre PUP wymagają wcześniejszego skierowania.

Krok 7: Poinformuj emeryta o limitach dorabiania

Dotyczy tylko wcześniejszych emerytów i rencistów. Forma pisemna, za potwierdzeniem odbioru. Aktualizuj przy każdej zmianie limitów (co kwartał).

5 błędów, które kosztują pracodawców tysiące

Przez 12 lat pracy w kadrach widziałam dziesiątki pomyłek. Oto najczęstsze:

Błąd 1: Brak weryfikacji statusu pobierania emerytury

Skutek: Utrata prawa do PIT-0, konieczność korekt deklaracji.

Błąd 2: Spóźnione zgłoszenie do ZUS

Skutek: Kara do 5 000 zł. Termin to 7 dni – ani dnia więcej.

Błąd 3: Zwolnienie emeryta przed upływem wymaganego okresu (przy dofinansowaniu)

Skutek: Obowiązek zwrotu całego lub części dofinansowania.

Mój klient z branży produkcyjnej zwolnił pracownika 50+ po 14 miesiącach z powodu redukcji etatów – czyli 4 miesiące przed końcem wymaganego 18-miesięcznego okresu. Musiał zwrócić proporcjonalną część dofinansowania. Gdyby przeniósł pracownika na inne stanowisko, zachowałby środki.

Błąd 4: Błędny kod ubezpieczenia

Skutek: Wezwania z ZUS, konieczność korekt.

Błąd 5: Nieprzeliczenie emerytury pracownika

Skutek: Emeryt traci możliwość podwyższenia świadczenia. To nie Twój obowiązek prawny, ale dobra praktyka – poinformuj pracownika o możliwości.

Umowa zlecenie i umowa o dzieło z emerytem

Nie zawsze chcesz lub możesz zatrudnić na etat. Oto zasady dla innych form:

Umowa zlecenie

Scenariusz 1: Zlecenie to jedyne zatrudnienie emeryta
→ Pełne składki: emerytalna, rentowa, wypadkowa, zdrowotna
→ Chorobowa: dobrowolna
→ Zwolnienie z FP/FGŚP jeśli emeryt ma 55/60 lat

Scenariusz 2: Emeryt ma etat u innego pracodawcy (≥ płaca minimalna)
→ Tylko składka zdrowotna 9%

Scenariusz 3: Zlecenie z własnym pracodawcą
→ Pełne składki od sumy przychodów (etat + zlecenie)

Więcej o aktualnych przepisach i planowanych zmianach: Umowa zlecenie w 2026 – jakie zmiany nas czekają na rynku pracy

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło z emerytem nie podlega składkom ZUS – z jednym wyjątkiem: gdy zawarta jest z własnym pracodawcą lub wykonywana na jego rzecz.

Uwaga: Umowa o dzieło nie kwalifikuje się do dofinansowania z PUP.

FAQ – Najczęstsze pytania

Czy emeryt może pracować na pełen etat?

Tak. Polskie prawo nie ogranicza wymiaru czasu pracy emerytów.

Czy emeryt ma prawo do urlopu wypoczynkowego?

Tak – 20 dni przy stażu poniżej 10 lat lub 26 dni przy stażu 10 lat i więcej. 

Emeryci z wieloletnim doświadczeniem zawodowym zazwyczaj mają prawo do wyższego wymiaru. 

Sprawdź, jak obliczyć swój staż: Staż pracy – co to jest i jak go obliczyć

Czy za emeryta na umowie o dzieło trzeba płacić składki?

Nie, jeśli umowa jest z obcym podmiotem. Tak, jeśli z własnym pracodawcą.

Ile może dorobić emeryt bez utraty świadczenia?

Emeryci po osiągnięciu wieku emerytalnego (60/65 lat) mogą zarabiać bez limitów. Limity dotyczą tylko wcześniejszych emerytów i rencistów – od grudnia 2025 do lutego 2026 r. wynoszą 6 140,20 zł (70% przeciętnego wynagrodzenia) i 11 403,30 zł (130%).

Jak długo muszę zatrudniać emeryta po dofinansowaniu z PUP?

6 miesięcy po zakończeniu 12-miesięcznego okresu dofinansowania. Łącznie 18 miesięcy.

Czy mogę zatrudnić emeryta, który już pracuje w innej firmie?

Tak. Przy kilku umowach zlecenie pamiętaj o zasadach zbiegu tytułów ubezpieczeniowych.

Czy dofinansowanie z PUP jest gwarantowane?

Nie. Zależy od dostępności środków w danym urzędzie pracy. Warto złożyć wniosek wcześnie w roku budżetowym.

Czy emeryt-cudzoziemiec może być zatrudniony na tych samych zasadach?

Tak, jeśli ma prawo do pracy w Polsce. Obowiązują te same zasady składkowe i ulgi.

Podsumowanie: Twoja checklista

Zatrudnienie emeryta to realna korzyść – finansowa i organizacyjna. Zanim podejmiesz decyzję, sprawdź:

• Czy kandydat pobiera emeryturę, czy ją odłożył?
• Czy kwalifikuje się do dofinansowania z PUP (zarejestrowany jako poszukujący pracy)?
• Czy masz procedurę zgłoszenia do ZUS w 7 dni?
• Czy przygotowałeś formularz PIT-2?
• Czy masz wzór informacji o limitach dorabiania (dla wcześniejszych emerytów)?
• Czy sprawdziłeś dostępność środków w lokalnym PUP?

Potencjalne oszczędności:

Źródła

1. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 497)
2. Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620)
3. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 226)
4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242)
5. Komunikat Prezesa ZUS z 24 listopada 2025 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia